Йокы белән булган проблемалар күпләргә таныш. Кемдер озак вакыт йоклап китә алмый, кемдер төн уртасында уяна, ә кемдер берничә сәгать ял иткәннән соң да иртән үзен хәлсез тоя.
Йокысызлык һәм йокы бозылуы кәефкә һәм эшчәнлеккә шактый зур йогынты ясарга мөмкин. Йокыны ничек җайга салырга, нинди гадәтләрне үзгәртергә кирәк һәм кайчан табибка мөрәҗәгать итәргә? Без бу сораулар белән Балык Бистәсе районы гомуми практика табибы Айнур Айрат улы Гәйнетдиновка мөрәҗәгать иттек.
- Кеше йокысын җайга салырга теләсә, нәрсәдән башларга кирәк?
- Иң элек режимны сакларга кирәк. Безнең организмның эчке биологик сәгате бар, шуңа күрә көн саен, шимбә-якшәмбе дә кертеп, якынча бер үк вакытта йокларга яту һәм уяну мәҗбүри. Организм әкренләп мондый тәртипкә ияләнер.
- Йокы бүлмәсендәге шартлар никадәр мөһим?
- Уңайлы шартлар зур әһәмияткә ия. Бүлмәдә тынлык һәм караңгылык булдырырга, шулай ук салкынча температура сакларга - якынча 18–21 градус. Йоклар алдыннан бүлмәне җилләтергә киңәш ителә. Дөрес тән торышын тәэмин итүче уңайлы матрас һәм мендәр дә бик мөһим.
- Йоклар алдыннан каһвә һәм башка эчемлекләрне чикләргә кирәкме?
- Әйе. Кофеин йоклап китәргә комачауларга мөмкин, шуңа күрә кофеинлы эчемлекләрне йокларга 6–8 сәгать кала кулланмаска киңәш ителә. Спиртлы эчемлекләр дә йокыны яхшырту чарасы түгел. Алар йокыны китерергә мөмкин, ләкин ял сыйфаты начарлана.
- Физик йөкләмәләр ярдәм итәме?
- Даими физик активлык йокы сыйфатына уңай йогынты ясый. Бу җәяү йөрү, йөзү, йога һәм башка уртача йөкләмәләр булырга мөмкин. Ләкин интенсив тренировкаларны турыдан-туры йоклар алдыннан ясамау хәерле. Аларны ял итүгә берничә сәгать кала тәмамларга кирәк.
- Йокларга ничек дөрес әзерләнергә?
- Тыныч кичке ритуал формалаштыру файдалы. Җылы душ кабул итәргә яки ванна керергә, китап укырга, тыныч музыка тыңларга, сулыш алу күнегүләрен ясарга мөмкин. Мондый гадәтләр организмга актив халәттән ялга акрынлап күчәргә ярдәм итә.
- Ә гаджетлар йокы сыйфатына ничек йогынты ясый?
- Йоклар алдыннан телефон, планшет яки компьютер куллану йоклап китәргә комачауларга мөмкин. Шуңа күрә гаджетлардан якынча бер сәгать алдан баш тарту яхшырак. Бу вакытны тыныч шөгыль - китап уку яки якыннар белән аралашуга багышларга кирәк.
- Матрас һәм мендәрне ничек дөрес сайларга?
- Матрас тәнне яхшы тотарга һәм уңайсызлык тудырмаска тиеш. Мендәр биеклеге буенча туры килергә һәм башны муенны тотып торырга тиеш. Тиешенчә сайланмаган урын-җир әйберләре тулы канлы ялга комачауларга мөмкин.
- Кичке ашка игътибар итәргә кирәкме?
- Әлбәттә. Авыр, майлы һәм ачы ризык дискомфорт тудырырга һәм йоклап китәргә комачауларга мөмкин. Йокларга 2–3 сәгать кала ашарга һәм җиңел ризыклар сайларга киңәш ителә.
- Йокы проблемалары булганда кайчан табибка мөрәҗәгать итәргә?
- Әгәр йокы бозулары озак вакыт саклана һәм режимны үзгәртү ярдәм итмәсә, белгечкә мөрәҗәгать итүне кичектермәскә кирәк. Сәбәпләр төрле булырга мөмкин, шуңа күрә аларны ачыклау мөһим. Табиб хәлне бәяләргә, йокы бозылуларының ихтимал сәбәпләрен билгеләргә һәм кирәк булса, алга таба тикшерү яки дәвалау билгеләргә ярдәм итәчәк.
Сыйфатлы йокы - сәламәтлекнең мөһим өлешләренең берсе. Режимны саклау, ял өчен уңайлы шартлар, физик активлык, дөрес туклану һәм йоклар алдыннан гаджетлар куллануны чикләү файдалы гадәтләр формалаштырырга һәм төнге ял сыйфатын яхшыртырга ярдәм итәчәк.
Гульчачак Газизова
Нет комментариев