Котыру чирен ничек танырга һәм йорт хайванын ничек сакларга?

– Рамил Рафилевич, котыру чире нәрсә ул һәм ул нәрсәсе белән куркыныч?
– Котыру авыруы – бу хайваннарның һәм кешенең үзәк нерв системасын зарарлаучы аеруча куркыныч вируслы чир.
Авыру авыр уза һәм клиник билгеләр барлыкка килгәннән соң һәрвакыт диярлек үлем белән тәмамлана. Шуңа күрә профилактикага һәм шикле хайван белән контакттан соң ярдәмгә мөрәҗәгать итүгә аерым әһәмият бирелә.

– Котыру чире билгеләре кайсы очракта йорт хуҗасын сагайтырга тиеш?
– Иң элек хайванның үзен тотышында кинәт үзгәрешләргә игътибар итәргә кирәк.
Песи гадәттән тыш агрессив, куркак, борчулы булырга, яки киресенчә, артык ягымлы һәм бәйләнчек булырга мөмкин. Шулай ук хәрәкәтләр координациясе бозылу, чайкалып йөрү, тартышу, селәгәй агу, тавыш үзгәрү, азык һәм судан баш тарту, шулай ук артык ярсу яки апатия күзәтелергә мөмкин.
Мондый билгеләр барлыкка килгәндә хайванны үз белдегеңчә дәваларга яки аның белән кирәксезгә контактка керергә ярамый. Мөмкин кадәр тизрәк ветеринария хезмәтенә мөрәҗәгать итәргә кирәк.
– Урамга чыкмый торган өй песие дә авырый аламы?
– Әгәр хайван очраклы рәвештә авыру хайван белән контактка керсә, куркыныч туа. Шуңа күрә өй песиләре өчен дә котыруга каршы даими вакцинация мөһим.
– Песине бу авырудан ничек сакларга?
–Профилактика чараларының иң нәтиҗәлесе - вакытында вакцинация ясату. Хуҗаларга ветеринария белгечләре билгеләгән прививкалар графигын үтәргә кирәк. Моннан тыш, йорт хайваннарының урамдагы, кыргый һәм билгесез хайваннар белән контактка керүенә юл куймаска кирәк.
– Әгәр песине башка хайван тешләсә яки ул аның белән сугышса, нишләргә?
– Мөмкин кадәр тизрәк ветеринария хезмәтенә булган хәл турында хәбәр итәргә кирәк. Песиегез үзен агрессив тотса, аның авызын үз белдегегез белән карарга яки эшкәртергә ярамый. Белгечләр хәлне бәяләр һәм алга таба чараларны билгеләр.
– Ә шикле песи тешләгән яки тырнаган кешегә нишләргә?
– Мондый очракта бернинди симптомнарны да көтеп торырга ярамый. Зарарланган урынны сабын белән тиз арада юарга һәм мөмкин кадәр тизрәк медицина ярдәменә мөрәҗәгать итәргә кирәк. Табиб профилактик дәвалау үткәрү кирәклеген билгелиячәк.
– Хайван белән контакт вакытында гына да котыру чире эләгә аламы?
–Төп куркыныч -  тешләгәндә яки авыру хайванның селәгәе зарарланган тирегә яки лайлалы тышчага эләккәндә туа. Шуңа күрә шикле контакт булган очракта белгечләргә консультациягә мөрәҗәгать итәргә кирәк.
–Ахырда песи хуҗаларына нәрсә әйтер идегез?
– Иң мөһиме – йорт хайваннарына билгесез һәм кыргый хайваннар белән контактка керүенә юл куймаска.
Әгәр хайван кешене тешләгән яки потенциаль рәвештә авыру булган хайван белән шикле үзара бәйләнеш булган икән, белгечләргә вакытында мөрәҗәгать итү мөһим. Котыру очрагында профилактика хәлиткеч роль уйный.