Россия Социаль фондының Татарстан Республикасы буенча Балык Бистәсе районындагы клиент хезмәте җитәкчесе Минзия Вәлиева белән бүгенге әңгәмәбез.
Педагоглар өчен пенсия
- Минзия Усмановна, педагогларның кайсысы картлык буенча вакытыннан алда иминият пенсиясенә хокуклы?
- Педагогик хезмәткәрләр өчен картлык буенча иминият пенсиясен билгеләүнең аерым тәртибе каралган. Төп шарт - махсус педагогик стаж булдыру. Пенсиягә хокук алу өчен балалар учреждениеләрендә кимендә 25 ел тиешле педагогик вазыйфаларда эшләргә кирәк. Моннан тыш, гражданинның кимендә 30 шәхси пенсия коэффициенты булырга тиеш. Шул ук вакытта вакытыннан алда пенсиягә хокук билгеле бер яшькә җитүгә түгел, ә иң элек һөнәри эшчәнлекнең дәвамлылыгына һәм законнарда билгеләнгән таләпләрне үтәүгә бәйле.
- Әгәр укытучы тиешле 25 ел стаж эшләгән икән, ул шунда ук пенсия рәсмиләштерә аламы?
- Юк, монда аерым тәртип бар. Тиешле педагогик стаж булдыру һәм иминият пенсиясен билгеләү арасында биш еллык көтү чоры каралган. Мәсәлән, әгәр педагог 2026 елда таләп ителгән 25 ел стажын эшләгән икән, пенсияне башка кирәкле шартларны үтәгәндә, шул исәптән таләп ителгән пенсия коэффициентлары булганда, 2031 елда билгеләргә мөмкин. Бу чорда кеше эшләвен дәвам итәргә яки хезмәт эшчәнлеген башкармаска мөмкин. Әгәр педагог эшләвен дәвам итсә, иминият кертемнәрен түләү аның булачак пенсиясе күләменә йогынты ясарга мөмкин.
- Тиешле стажы булган, әмма пенсия алмаган педагоглар өчен нинди гарантияләр каралган?
- Тиешле педагогик стаж туплаганнан соң гражданин пенсионер статусына ия була. Бу законнарда каралган гарантияләрдән һәм социаль ярдәм чараларыннан файдаланырга мөмкинлек бирә. Шуңа күрә педагогларга стажларының күплеген күзәтеп кенә калмыйча, үз статусын вакытында ачыклау да мөһим. Бу нинди ярдәм чаралары бар һәм нинди документлар кирәк булуын алдан ачыкларга ярдәм итәчәк.
- Педагогик стажга балалар белән турыдан-туры эшләгән еллар гына керәме?
-Алай гына да түгел. Аерым очракларда махсус стажга һөнәри белем алу һәм квалификация күтәрү вакыты да керергә мөмкин. Моның өчен билгеле бер шартларны үтәү зарур: хезмәткәрнең вазыйфасы сакланырга, аңа уртача хезмәт хакы түләнергә, ә эш бирүче иминият кертемнәрен түләргә тиеш. Һәр чор, гамәлдәге кагыйдәләрне һәм тапшырылган документларны исәпкә алып, индивидуаль карала.
- Пенсия билгеләнгәнче берничә ел калган укытучыларга сез нәрсә киңәш итәрсез?
- Белешмәләрне даими рәвештә шәхси счетта тикшерергә киңәш итәм. Бу ничә еллык педагогик стаж исәпкә алынуын һәм күпме пенсия коэффициентлары формалашуын алдан белергә мөмкинлек бирәчәк. Әгәр дә төгәлсезлекләр ачыкланса яки эш вакыты булмаса, алдан ук Россиянең социаль фондына консультация сорап мөрәҗәгать итү һәм кирәкле документларны тапшыру яхшырак. Шәхси счет мәгълүматларын вакытында ачыклау педагогларга иминият пенсиясен билгеләргә әзерләнергә ярдәм итә.
Ана капиталы: акчаларны торак шартларын яхшыртуга ничек юнәлтергә?
- Минзия Усмановна, ана капиталын гаиләләр нинди максатларга юнәлтә алалар?
- Торак шартларын яхшырту - ана капиталын куллануда иң кирәкле юнәлешләрнең берсе. Сертификат акчаларын фатир яки торак йорт сатып алуга, үз торак төзелешенә, торак кооперативында катнашуга, шулай ук торак кредитын яки займын түләүгә тотарга мөмкин.
- 2026 елда Татарстанда ничә гаилә бу мөмкинлектән файдаланган?
– Ел башыннан ана капиталы акчаларыннан торак шартларын яхшыртуга 11 508 гаилә файдаланды. Аларның күбесе - 9 831 гаилә - акчаларын торак кредитларын һәм займнарын каплауга юнәлдергән. Тагын 1 677 гаилә заем акчаларын җәлеп итмичә торак сатып алган яки төзегән. Бу күрсәткечләр әлеге ярдәм чарасының кирәклеген күрсәтә.
- Ана капиталыннан торак сатып алу өчен балага өч яшь тулганчы көтәргә кирәкме?
- Акчалардан файдалану вакыты торак шартларын яхшыртуның сайланган ысулына бәйле. Әгәр гаилә кредит акчаларын җәлеп итмичә торак сатып алырга яки төзергә планлаштырса, гомуми кагыйдә буенча ана капиталыннан бала туу белән сертификат алу хокукы барлыкка килгән өч яшькә җиткәч файдаланырга мөмкин. Әмма торак кредитын кулланганда баланың өч яшен көтү таләп ителми. Бу очракта акчаларны беренчел кертемгә, шулай ук торак кредиты буенча төп бурычны һәм процентларны ана капиталына хокук барлыкка килгәннән соң ук каплауга юнәлтергә мөмкин.
- Әгәр кредит рәсмиләштерелгән булса, ана капиталын ипотека түләүгә юнәлдереп буламы?
- Әйе, андый мөмкинлек каралган. Әгәр гаилә торак кредитын түли башласа, ана капиталы акчаларын төп бурычны һәм аның буенча процентларны каплауга тотарга мөмкин. Гариза бирер алдыннан сертификат белән эш итү шартларын һәм документларны рәсмиләштерү тәртибен ачыкларга кирәк. Бу хаталарны булдырмаска һәм акчаларны үз вакытында сайланган максатка юнәлтергә мөмкинлек бирәчәк.
- Ана капиталын кулланып торак сатып алганда яки төзегәндә нинди шартларны исәпкә алу мөһим?
- Барыннан да элек, чаралар белән эш итүнең сайланган ысулының программа таләпләренә туры килүенә инанырга кирәк.
Ана капиталын торак шартларын яхшыртуга файдаланганда күчемсез милекне рәсмиләштерүгә карата законнарда билгеләнгән таләпләрне исәпкә алу мөһим. Аерым алганда, гаилә әгъзаларына, балаларны да кертеп, өлеш бүлеп бирү кагыйдәләрен үтәргә кирәк. Әгәр акчалар торак кредитын түләүгә юнәлтелсә, кирәкле документлар исемлеген һәм кредит оешмасы белән үзара эш итү тәртибен алдан белешергә кирәк. Сораулар туган очракта консультация сорап Россия Социаль фондының клиент хезмәтенә мөрәҗәгать итәргә киңәш итәм.
- Ана капиталын акчалата алып буламы?
- Юк, ана капиталы акчасы сертификат хуҗасының кулына бирелми, ә турыдан-туры файдалануның сайланган законлы юнәлешенә күчерелә. Шуңа күрә күчемсез милек сатып алырга ниятләгән гаиләләргә сертификатны куллану шартлары белән алдан ук танышырга һәм килешүне әзерләгәндә акча күчерү тәртибен исәпкә алырга кирәк.
- Ана капиталыннан файдаланырга ниятләгән гаиләләргә сез нәрсә киңәш итәр идегез?
- Барыннан да элек, гаиләнең торак шартларын нинди ысул белән яхшыртырга: йорт яки фатир сатып алырга, үз йортын төзергә яисә акчаны ипотеканы каплауга юнәлтергә теләвен алдан билгеләргә киңәш итәм.
Нет комментариев