Илназ Шиһапов: «Балаларның юлда куркынычсызлыгы - уртак бурыч”

Без Эчке эшләр министрлыгының район бүлеге начальнигы, полиция майоры Илназ Зөлфәт улы Шиһапов белән очрашып, юл хәрәкәтендә балаларны саклау өчен нинди чаралар күрелүе, ата-аналар һәм мәктәп коллективларының бу эштә ничек катнаша алуы турында фикер алыштык.
- Илназ Зөлфәтович, балаларның юл-транспорт травматизмын профилактикалау ни өчен шулай мөһим?
- Балалар һәм яшүсмерләрнең юлдагы иминлеге турыдан-туры машина йөртүчеләрнең, җәяүлеләрнең һәм балаларның кагыйдәләрне ничек үтәвенә бәйле. Балаларның юл-транспорт травматизмын профилактикалау балигъ булмаганнар катнашындагы юл-транспорт һәлакәтенә китерә торган сәбәпләрне һәм шартларны ачыкларга һәм бетерергә, шулай ук балаларда һәм ата-аналарда юлда үз-үзеңне куркынычсыз тоту культурасын формалаштырырга мөмкинлек бирә.
- Профилактикалауда нинди закон чаралары ярдәм итә?
- «Юл хәрәкәте иминлеге турында» 196-ФЗ номерлы Федераль закон һәм балалар төркемнәрен автобусларда йөртү кагыйдәләре турында 1527 номерлы карар төп нигез булып тора. Әлеге документлар профилактик чаралар һәм аларның үтәлешен тикшереп тору өчен хокукый нигез тудыра.
- Дәүләт автоинспекциясе нинди конкрет чаралар үткәрә?
- "Җәяүле», “Зебра”, “Сак булыгыз, балалар!», шулай ук «Бала - төп пассажир» акцияләрен гамәлгә ашырабыз, анда балаларны йөртү кагыйдәләренең үтәлешен тикшереп торабыз һәм мәгълүмати материаллар таратабыз. Машина йөртүчеләр белән әңгәмәләр үткәрәбез һәм җәяүлеләрне бәрдерү санын киметү өчен киемдә яктылык кайтаргыч элементлар куллануны популярлаштырабыз.
 - Балалар һәм ата-аналар арасында куркынычсызлыкны пропагандалау ничек алып барыла?
- Без мәктәпләрдә профилактик әңгәмәләр оештырабыз, аларны күрсәтмә материаллар һәм реаль практика мисаллары белән таныштырабыз. Конкурслар, викториналар, КВН, театральләштерелгән тамашалар һәм «Имин тәгәрмәч» ярышлары үткәрәбез. Шулай ук ата-аналар җыелышларында юл куркынычсызлыгы мәсьәләләре буенча фикер алышабыз, балалары кылган хокук бозулар өчен ата-аналарның җаваплылыгын аңлатабыз.
- Балалар катнашындагы юл-транспорт һәлакәте буенча нинди статистика?
- 2025 елда бер юл-транспорт һәлакәте теркәлгән, анда ике бала зыян күргән. Агымдагы елның биш аенда бер юл-транспорт һәлакәтендә бер бала зыян күргән.
 - Дәүләт автоинспекциясе мәгариф учреждениеләре белән ничек хезмәттәшлек итә?
- Без балаларны юлларда үз-үзләрен куркынычсыз тотарга өйрәтү буенча планнар һәм программалар булу-булмавын тикшерәбез, «куркынычсызлык почмаклары»н рәсмиләштерүдә методик ярдәм күрсәтәбез, мәктәпләргә куркынычсыз хәрәкәт итү маршрутларын эшлибез, инструкторлар өчен семинарларда һәм директорлар киңәшмәләрендә катнашабыз. Болар барысы да балаларны юл хәрәкәте кагыйдәләренә өйрәтүгә комплекслы якын килүне булдырырга ярдәм итә.
- Балаларыгызның юлларда иминлеген тәэмин итү өчен ата-аналарга нинди киңәшләр бирә аласыз?
- Ата-аналарга балаларны контрольдә тоту гына түгел, ә шәхси үрнәк күрсәтү дә мөһим: юл йөрү кагыйдәләрен үтәү, автомобильдә балаларны тотып тору җайланмаларын куллану һәм киемдәге яктылыкны кире кайтара торган элементлар турында искә төшерү. Шулай ук балаларга юлдагы хәвеф-хәтәрләрне аңлату, мәктәпкә бару һәм кире кайтуда куркынычсыз маршрутлар турында фикер алышу мөһим.
 -Әңгәмәгез өчен рәхмәт!

Гөлчәчәк Газизова